İşçi Hakları Rehberi (2025)

4857 sayılı İş Kanunu, işçi ve işveren arasındaki ilişkiyi düzenler ve işçiye önemli haklar tanır. Bu rehberde 2025 itibarıyla güncel olan işçi haklarını, ücret, izin, fesih, tazminat ve iş güvenliği başlıkları altında ele alıyoruz.

Haklarınızı yazılı olarak talep etmek için işveren ihtar şablonu, teslim tutanağı talep ve kira ihtar (işyeri kirası için işyeri kira ihtar) şablonlarını kullanabilirsiniz. Dilekçe nasıl yazılır rehberimiz de size yardımcı olacaktır.

Ücret Hakkı

İşçinin en temel hakkı, çalışması karşılığında ücret almaktır. Ücret; en geç ayda bir ödenmeli, asgari ücretin altında olamaz ve iş sözleşmesinde belirtilmelidir. Ücretin ödenmemesi halinde işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve ihbar tazminatı ile kıdem tazminatı talep edebilir.

Çalışma Süreleri ve İzinler

Günlük çalışma süresi en fazla 11 saat, haftalık 45 saattir. Hafta tatili en az 24 saat sürekli olmalıdır. Yıllık ücretli izin, kıdeme göre 14 ile 26 gün arasında değişir. İzin kullanımı işçinin hakkıdır; işveren keyfi olarak reddedemez.

Fesih ve İhbar Süreleri

Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde, fesih öncesinde ihbar süresine uyulması gerekir. İşçinin kıdemine göre ihbar süresi 2 hafta ile 8 hafta arasında değişir. İhbar süresi verilmeden yapılan fesihlerde ihbar tazminatı ödenmelidir.

Haklı Fesih Nedenleri

İşçi, aşağıdaki durumlarda ihbar süresini beklemeden sözleşmeyi feshedebilir:

• Ücretin ödenmemesi veya geciktirilmesi
• İşverenin sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ihlal etmesi
• Sağlık ve güvenlik koşullarının ciddi ihlali

İş sözleşmesi fesih bildirimi rehberimiz süreci adım adım açıklar.

Kıdem ve İhbar Tazminatı

Bir yıldan fazla çalışan işçi, işveren tarafından feshedildiğinde (geçerli neden yoksa) kıdem tazminatına hak kazanır. İhbar süresi verilmeden fesih yapılmışsa ihbar tazminatı da ödenmelidir. Her iki tazminatın hesaplaması için ilgili yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

İş Güvenliği

İşveren, işyerinde gerekli güvenlik önlemlerini almakla yükümlüdür. İşçi, ciddi ve yakın tehlike altında çalışmak zorunda bırakılamaz. İş kazası veya meslek hastalığı durumunda SGK ve işverenin sorumlulukları devreye girer.

Özlük Dosyası ve Belgeler

İşçinin talep etmesi halinde işveren, çalışma belgesi, maaş bordrosu ve benzeri belgeleri vermekle yükümlüdür. İşten ayrılışta teslim tutanağı düzenlenmesi önemlidir. Teslim tutanağı talep şablonu kullanılabilir.

Başvuru Yolları

Hak ihlali durumunda önce işverene yazılı ihtar gönderilmesi tavsiye edilir. Çözüm sağlanmazsa İş Mahkemesi'ne dava açılabilir. Bazı konularda İş Müfettişliği'ne şikayet de yapılabilir.