Cayma Hakkı Nedir, Nasıl Kullanılır?
Cayma hakkı, mesafeli sözleşmelerde tüketiciye tanınan, mal veya hizmeti teslim almadan veya sözleşme imzalamadan önce düşünme süresi içinde sözleşmeden vazgeçme imkânıdır. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında düzenlenir. Bu rehberde cayma hakkının kapsamı, süresi ve kullanımı özetlenmektedir.
Mesafeli satış sözleşmesi hakları ve tüketici hakları genel bilgi rehberlerimizle konuyu tamamlayabilirsiniz.
Cayma Hakkı Nedir?
Mesafeli sözleşmelerde (internet, telefon, kapıdan satış vb.) tüketici, malı veya hizmeti görmeden karar verdiği için korunur. Cayma hakkı, bu kararı gözden geçirmek için tanınan süredir. Bu süre içinde hiçbir gerekçe göstermeden sözleşmeden dönebilir ve bedel iade talep edebilir.
Cayma Süresi
Genel kural olarak cayma süresi:
- Mal satışında: Malın tüketiciye veya beyan edilen adrese teslim tarihinden itibaren 14 gün
- Hizmet sözleşmelerinde: Sözleşmenin kurulduğu tarihten itibaren 14 gün
- Birden fazla malın parça parça tesliminde: Son malın teslim tarihinden itibaren 14 gün
Satıcı cayma hakkı bilgisini vermezse süre 12 aya uzar.
Cayma Hakkının Kullanımı
Cayma hakkı yazılı veya elektronik ortamda kullanılır. Talep:
- Satıcıya veya aracıya gönderilir
- Açık ve anlaşılır şekilde "cayma hakkımı kullanıyorum" ifadesini içerir
- Kimlik ve sözleşme bilgileriyle birlikte sunulur
Dilekçe yazım kuralları ve dilekçe doldururken dikkat edilecek hususlar rehberlerimiz size yardımcı olacaktır. Abonelik iptal gibi bazı işlemler için benzer şablonlar kullanılabilir.
Cayma Hakkından Muaf İşlemler
Belirli işlemlerde cayma hakkı uygulanmaz veya sınırlıdır:
- Fiyatı finansal piyasa dalgalanmalarına bağlı mal veya hizmetler
- Tüketicinin istekleri doğrultusunda kişiselleştirilmiş mallar
- Çabuk bozulabilir veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Paketi açıldıktan sonra iade edilemeyecek hijyen ürünleri
- Gazete, dergi vb. süreli yayınlar (abonelik dışı)
- Dijital içerik (indirme/erişim başlamışsa)
İade ve Ödeme İade Süreci
Cayma hakkı kullanıldığında satıcı, malı geri almak ve ödediğiniz bedeli 14 gün içinde iade etmekle yükümlüdür. Malın satıcıya gönderilmesi gerekir; kargo masrafı genellikle tüketiciye aittir (sözleşmede aksine hüküm yoksa). Satıcı cayma bildirimi aldıktan sonra ödemeyi geciktiremez.
Malın Bozulması veya Kaybı
Cayma süresi içinde malı elinizde tutarken oluşan hasar veya kayıptan, normal muayene sınırları dışında tüketici sorumlu olabilir. Malı paketini açmadan incelemek ve iade sürecini hızlı yönetmek önemlidir.
Satıcı Cayma Hakkını Reddederse
Satıcı haksız yere cayma talebini reddederse veya ödemeyi geciktirirse tüketici tüketici şikâyeti yollarına başvurabilir. Tüketici Hakem Heyeti bu uyuşmazlıklarda yetkilidir.
Özet
Cayma hakkı, mesafeli sözleşmelerde 14 gün içinde gerekçesiz olarak sözleşmeden dönme imkânı sağlar. Talep yazılı veya e-posta ile yapılmalı; satıcı 14 gün içinde bedeli iade etmelidir. İstisnalar mevzuatta belirtilmiştir.